AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI EĞİTİMİ

Ağız diş sağlığımız ne durumda?
Nasıl daha sağlıklı olabiliriz?
Sağlıklı durumumuzu koruyabilir miyiz?


TÜRKİYE’DE DİŞ ÇÜRÜĞÜ

• 6 yaşında 100 çocuktan 19’unda çürük var. Kişi başına ½ (yarım çürük) düşmektedir.
• 12 yaşında çürüklü çocuk sayısı 4 kat artarak 100 çocuktan 80’inde çürük oluşuyor. Kişi başına düşen çürük yaklaşık 6 kat artarak 2.73’e yükselmektedir.
• 15-19 yaş arasında yaklaşık 100 çocuktan 90’ında çürük var. Kişi başına 4.14 çürük düşmektedir.
• 30-34 yaş arasında yaklaşık %100’ü çürüklü ve kişi başına yaklaşık 10 çürük düşmektedir.




Not: Bu çürükler çekilmiş, tedavi edilmiş veya çürük olarak duruyor olabilir.

AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINDA GENEL DURUMUMUZ

• Ülkemizde Anaokulu ve İlköğretim çağında diş ve diş eti sorunları oldukça düşüktür.
• Erken yaşta önlem alınmadığı için bu sağlıklı tablo ilerleyen yaşlarda hızla bozulmaktadır.
• Diş çürükleri ve diş eti sorunları ağız diş sağlığına bağlı yaşam kalitesini düşürmektedir. (DHRQOL- Dental Health Realted Quality of Life).

DİŞ ve DİŞ ETİ HASTALIKLARI TÜM YAŞAMIMIZI ETKİLİYOR

• Beslenme güçlüğü
• Ağrı
• Rahat gülememek, konuşamamak
• Diş sıkma, gıcırdatma ve rahatsız uyku
• Ağız kokusuna bağlı sosyal ilişkide sorun
• Diş Tedavileri sırasında ve ulaşım için kaybedilen gereksiz zaman kayıbı (özellikle zor ikna olan çocuklar için hekimin ve ebeveynin kaybettiği zaman ve yaşanan gerilim)
• Beklenmeyen zamanlarda ortaya çıkan diş ağrıları ve dişsizliğe bağlı estetik ve konuşma zorlukları
• Diş ve Diş eti hastalıklarına bağlı genel sağlık sorunları (Kalp damar hastalıkları en başta ortaya çıkan sorunlar)




Dişeti hastalıkları da diş çürükleri gibi ilerleyen yaşlarda hızla artmakta, 30-34 yaşları civarında neredeyse toplumun tamamı diş eti sorunu yaşamaktadır. (Basit diş eti kanaması veya düşecek kadar sallanan, yer değiştiren veya kendiliğinden düşen dişler)

Bu sorunları yaşamamak için yapacak bir şeyler var mı?

Elbette var. Koruyucu Diş Hekimliği…


           

• Ağız diş sağlığını tehdit eden başlıca iki sorunumuz var. Diş çürükleri ve diş eti hastalıkları
• Mikroplar dişin üzerindeki tükürük tabakasına, alt tarafta boşluk bırakarak bağlanırlar.
• Bunun amacı altta kalan mikropların da beslenebilmesidir.
• Bu boşluktan en kolay ve besleyici değeri yüksek olan şeker geçer.
• Buradaki mikroplar beslenme sonucu ortaya çıkan asitleri ile dişi çürütür.
• Dişi şeker değil, şekerin iyi beslediği mikroplar çürütür.
• Dişlerin üzerine mikroplar sırayla tutunur.
• Öncü bakteriler dişlere tükürük aracı ile tutunurken, diş etinde hastalığa neden olan mikroplar bu mikropların üzerine tutunabilir.
• Eğer öncü bakteriler iyi temizlenirse hastalık yapan mikroplar dişe tutunamaz.
• Dolayısı ile bir başka kişiden hastalık kolay kolay bulaşamadığı gibi hastalıklı bölgeden sağlıklı bölgelere de hastalık bulaşamaz.
• Bu mikropların üzerine 9-11 gün sonra tükürüğün içinde bulunan kalsiyum fosfat tuzları çökelir ve burada sert diş taşlarını oluşturur.
• Eğer fırçalamada gecikilirse yumuşak yapıya sahip mikrop kolonileri bir süre sonra sertleşir(9-11 gün sonra) çıkarılamaz.
 

                              

DİŞ ÇÜRÜKLERİ

• Çürüğün oluşabilmesi için 16-20 ay kadar süre gerekir. Bu arada koruyucu önlemlerle çürük önlenebilir. Başlangıç çürükleri tedavi edilebilir.
• Tedavi olan çürükler siyah renkli görünür. Aktif çürük beyaz renklidir.
• Endişelenemeyin, dişte görülen her siyah nokta tedaviyi gerektiren çürük değildir.
 

• Grafikte görüldüğü gibi ağıza atılan şeker birkaç dakika içinde asiditeyi (Ekşi tad) kırmızı çizgi ile gösterilen 5.5’in altına düşürerek çürümeye neden olur.

                             


• Tükürük asitli ortamı 40-45 dakika içinde eski haline getirir. Tükürük çürük koruyucu ve tedavi edici özelliği ile de bizim için çok değerlidir.
• Çürüğe şekerin miktarı değil, sık tüketim neden olur.
• Şeker ve diğer tatlılar öğünlerde tüketilmelidir.

DİŞ ÇÜRÜKLERİNDEN KORUNABİLMEK İÇİN

1. DİŞ FIRÇALAMA
2. ARAYÜZ TEMİZLİĞİ
3. FLUORİD KULLANIMI
4. BESLENMENİN DÜZENLENMESİ
5. DÜZENLİ DİŞ HEKİMİ KONTORLÜ


1. DİŞ FIRÇALAMA

Ağız açık ve kapalı olmak üzere pratik olarak 2 değişik şekilde dişler fırçalanabilir.

Ağız Kapalı Diş Fırçalama: Özellikle çocuklar için daha kolay uygulanabilir.



Süt dişleri de sürekli dişler kadar önemlidir.

1. Ön dişleri başa baş kapatın
2. Diş fırçasına enine sıkmış olduğunuz macunu dişlerinize yayın.
3. En arka dişlerinizden başlayarak 10 tane yuvarlar çizecek şekilde dişlerinizi fırçalayın (dişetleri de fırçalanmış olmalı)
4. Bir fırça boyu öne gelin (2-3 diş kadar) burayı da 10 defa fırçalayın
5. Alt ve üst dişlerinizin tamamının ön yüzlerini bu şekilde fırçalayın
6. Fırçayı 5 defa kaydırarak tüm ön yüzler fırçalanmış olur.

Çiğneme Yüzleri

Çiğneyici yüzler ileri geri hareketle 10 defa fırçalanır.

Dişlerin Dil ve Damak Yüzleri


1. En arka dişten başlayarak dişler diş etinden dişe doğru on defa süpürme hareketi ile fırçalanır.
2. 2-3 diş boyu öne gelerek diğer dişler de fırçalanır.
3. Özellikle ön alt dişlerin iç yüzleri dikkatlice fırçalanmalıdır. Diş taşları en çok burada birikir.

Ağız Açık Diş Fırçalama: Ağız açık olarak fırçalama yöntemi özellikle diş eti problemi olan erişkinler için daha uygundur.

1. Diş fırçası ağız açıkken bir yarım çenenin diş, diş eti birleşimine yerleştirilir. Yukarıda olduğu gibi en arka dişlerden fırçalamaya başlanmalıdır.
2. Diş etinden dişe doğru dişler 10 defa fırçalanır.
3. 2-3 diş boyu kadar fırça kaydırılarak dişlerin tüm
ön yüzü fırçalanır.
4. Çiğneme, dil ve damak yüzleri kapalı ağız tekniğinde
olduğu gibi fırçalanır.

   

• Mikropları beslemeyelim, onları besleyen besinleri (şeker) daha az tüketelim
• Üç ana iki ara öğün’ün dışında atıştırmayalım.
• Dişlere zarar veren asitlendirilmiş içeceklerden uzak duralım.
• Dişleri onaran kalsiyumlu (peynir, yoğurt) gıdalar alalım.

2. ARAYÜZ TEMİZLİĞİ


Diş çürükleri en çok ara yüzlerde ve dişlerin üzerindeki çukurcuklarda oluşur. Bu aralıkların temizlenmesi çok önemlidir.
• 40-45 cm boyundaki diş ipi orta parmaklara sarılır.
• Bir el ağız içinde diğer ağız dışında olacak şekilde ip dişlerin arasına diş etlerini tahriş etmeden yerleştirilir.
• Dişin hangi yüzü temizlenmek isteniyorsa ip o yüze sarılır ve kesici kenara doğru sıyrılır. Diğer yüz ve diğer diş araları için de aynı işlem yapılır.

3. FLUORİD KULLANIMI

• Fluoridler, diş yüzeyini güçlendirerek dişlerimizi çürüğe karşı % 40-60 oranında korur.
• Özellikle çocuklarımızın dişleri çürümeden, diş hekiminin önerdiği gibi fluoridler kullanılmalıdır.




Floridler, günlük diş macunu içinde, günlük veya haftalık gargara olarak bireyler tarafından kullanılabilir. Üç- altı aylık aralarla kaşıkla jel veya vernik şeklinde dişlere uygulanabilir.

4. BESLENMENİN DÜZENLENMESİ


1. Mikropları beslemeyelim, onları besleyen besinleri (şeker) daha az tüketelim
2. Üç ana iki ara öğün’ün dışında atıştırmayalım
3. Dişlere zarar veren asitlendirilmiş içeceklerden uzak duralım
4. Dişleri onaran kalsiyumlu ( peynir, yoğurt) gıdalar alalım




5. DÜZENLİ DİŞ HEKİMİ KONTORLÜ
Risk gruplarının üç, sağlıklı bireylerin 6 ayda bir diş hekimini ziyaret etmesi, ömür boyu sağlıklı dişler için şarttır.

 

 
 

 

 
Anasayfa | Hakkımızda | Projelerimiz | Sıkça Sorulan Sorular | Hekimler için | İletişim      


“Bu site Diş Hekimliği uygulamaları hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Sitede bulunan bilgiler kesinlikle tıbbi tanı ve tedavi amacıyla kullanılamaz.”
 

Tasarım : Ecole Bilgisayar